Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

SPOTKANIA W SAMO POŁUDNIE Z BIOCHEMIĄ, BIOFIZYKĄ I BIOTECHNOLOGIĄ

SPOTKANIA W SAMO POŁUDNIE Z BIOCHEMIĄ, BIOFIZYKĄ I BIOTECHNOLOGIĄ

„Spotkania w samo południe ..." to prowadzony od 2006 roku cykl kilkunastu wykładów przygotowany z myślą o licealistach, w trakcie którego pracownicy naukowi WBBiB prezentują w przystępny sposób – zawsze ciekawe, a często również zaskakujące – zagadnienia z dziedziny współczesnej biochemii, biofizyki oraz biotechnologii. Prelekcje odbywają się w soboty, od października do grudnia, o godzinie 12.00 i 13.00 w auli (P0.1.1) kompleksu dydaktyczno-bibliotecznego przy ulicy Gronostajowej 7. Cykl obejmuje zwykle sześć spotkań, na których prezentowane są dwa wykłady. Wstęp jest bezpłatny. Do udziału w zajęciach zapraszamy serdecznie wszystkich zainteresowanych – zarówno całe klasy, jak i osoby indywidualne.

Od roku 2015 oferujemy uczestnikom „Spotkań" możliwość zobaczenia od środka laboratoriów WBBiB i wzięcia udziału w warsztatach. Ze względu na poziom zaawansowania na warsztaty przyjmowani są uczniowie z klas 2-4.

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Edycja 2018

Harmonogram wykładów

13 PAŹDZIERNIKA 2018 

Wykład pierwszy, godz. 12.00 (są wolne miejsca)
Życie jest formą istnienia białka, dr Piotr Bonarek, Zakład Biochemii Fizycznej

Mając za motto słowa Agnieszki Osieckiej wejdziemy w złożony a zarazem szalenie różnorodny świat białek. Opowiemy o ich własnościach, pokażemy jak niezwykłe mogą przybierać kształty. Wyjaśnimy jak i po co się je bada oraz do czego można je wykorzystać.

Wykład drugi, godz. 13.00 (są wolne miejsca)
Karotenoidy – barwniki życia, dr hab. Dariusz Latowski, Zakład Fizjologii i Biochemii Roślin

Karotenoidy służą nie tylko roślinom. Choć nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka są niezbędne do życia. Regulują ekspresję kilkuset genów, umożliwiają widzenia, chronią przed otyłością i zapobiegają wielu chorobom. Zapraszamy na fascynującą podróż po świecie karotenoidów – barwników życia.

20 PAŹDZIERNIKA 2018 

Wykład pierwszy, godz. 12.00 (są wolne miejsca)
Światło w służbie medycyny, dr Martyna Krzykawska-Serda/dr hab. Martyna Elas, Zakład Biofizyki 

Światło nie tylko umożliwia nam życie na Ziemi, ale także, już od starożytności, wykorzystywane jest do leczenia chorób. Współczesna medycyna posługuje się falami świetlnymi zarówno w walce ze zmianami skórnymi, jak i z nowotworami. W trakcie wykładu postaramy się przybliżyć fenomen światła oraz wytłumaczyć, co sprawia, że ma ono tak wiele zastosowań.

Wykład drugi, godz. 13.00 (są wolne miejsca)
Przeciwciała monoklonalne w biotechnologii i medycynie, dr Monika Bzowska, Zakład Biochemii Komórki

Przeciwciała to białka produkowane przez komórki układu odpornościowego – służą jako broń do zwalczania pojawiających się w organizmie intruzów, takich jak bakterie czy wirusy. Zdarza się jednak, że organizm produkuje przeciwciała skierowane przeciwko własnym komórkom i tkankom, co prowadzi do rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym. Czy przeciwciała mogą być lekiem? Jak próbowano leczyć choroby zakaźne zanim odkryto antybiotyki? Co to są przeciwciała monoklonalne? Jak możemy je wykorzystać do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów czy nowotworów? O tym wszystkim dowiecie się na naszym wykładzie.

10 LISTOPADA 2018

Wykład pierwszy, godz. 12.00 (są wolne miejsca)
Biopaliwo przyszłości, czyli jak produkować wodór używając mikroorganizmów, dr hab. Dariusz Dziga, Zakład Mikrobiologii 

Jak świat może sobie radzić z rosnącym zapotrzebowaniem na energię? Czy każde biopaliwo jest przyjazne dla środowiska i człowieka? Czy uda się nam naśladować/modyfikować mikroorganizmy, aby produkować wodór na dużą skalę? Warto zadać sobie takie pytania i spróbować na nie odpowiedzieć.

Wykład drugi, godz. 13.00 (są wolne miejsca)
Rośliny transgeniczne – nadzieje i obawy, dr hab. Wojciech Strzałka, Zakład Biotechnologii Roślin

Akronim GMO budzi wiele emocji – w trakcie spotkania postaramy się nieco uporządkować informacje dotyczące modyfikacji genetycznych. Omówimy kolejno aspekty związane z metodyką służąca do konstrukcji roślin transgenicznych oraz ich bezpieczeństwem dla człowieka i środowiska. Ponadto zaprezentujemy przykłady praktycznego wykorzystania roślin transgenicznych w badaniach naukowych i rolnictwie.

17 LISTOPADA 2018 

Wykład pierwszy, godz. 12.00 (są wolne miejsca)
Układ odporności – centrum naszego zdrowia, mgr Kamila Kwiecień, Zakład Immunologii

W powietrzu czyha wirus grypy, a w nieświeżej żywności bakterie Salmonelli. Jakby tego było mało, nadmierne opalanie zmienia komórki naszej skóry, które mogą przekształcić się w komórki nowotworowe. Pomimo tych zagrożeń, możemy liczyć na tarczę ochronną w postaci układu odporności, który czuwa w naszych ciałach dzień i noc. Przedmiotem wykładu będzie opowieść o tym w jaki sposób komórkowi strażnicy układu odporności rozpoznają i eliminują wroga. Opowiemy także o tym jak te komórki uczą się i rozwijają pamięć o przebytym zagrożeniu, i w jaki sposób ułatwia im to walkę z mikroorganizmami.

Wykład drugi, godz. 13:00 (są wolne miejsca)
Śluzowce – inaczej, dr hab. Przemysław Płonka, Zakład Biofizyki

Śluzowce są uważane za najbardziej tajemnicze organizmy we Wszechświecie. Wiadomo o nich bardzo mało, a żyją obok nas, np. w wiosennych hodowlach rzeżuchy, czasem pojawiają się w świeżo założonych akwariach (ale na krótko, gdyż, choć są wilgociolubne, nie lubią nadmiaru  wody). Znajdziemy je na pustyniach i na powierzchni śniegu.  Przede wszystkim jednak żyją w ściółce leśnej. Organizm śluzowca jest wielojądrzastą komórką, sięgającą czasem kilkudziesięciu centymetrów średnicy. Komórczak ten potrafi projektować sieci autostrad, linie metra, rozwiązywać zadania matematyczne, a nawet komponować muzykę. A gdy mu się to przestaje podobać, wytwarza w skomplikowanych zarodniach zarodniki, podobnie jak grzyby…  

24 LISTOPADA 2018

Wykład pierwszy, godz. 12:00 (są wolne miejsca)
Molekularny koń trojański, dr Małgorzata Durbas, Pracownia Genetyki Molekularnej i Wirusologii

Naukowcy od lat poszukują sposobów, które pozwoliłyby na skuteczne wyeliminowanie komórek nowotworowych z organizmu nie czyniąc przy tym szkody zdrowym tkankom i ostatnio osiągają na tym polu coraz więcej sukcesów. W czasie wykładu opowiemy o jednym z takich zwycięstw wzorowanym na mitycznym greckim podstępie, czyli o wprowadzeniu wroga – to jest leku – do wnętrza zmutowanej komórki. 

Wykład drugi, godz. 13.00 (są wolne miejsca)
Co to znaczy zarazić się wirusem, dr hab. Krzysztof Pyrć, Zakład Mikrobiologii

Tak małe, że nie widać ich pod mikroskopem świetlnym, są jednak w stanie poważnie zagrozić naszemu zdrowiu, a nawet życiu. Wirusy, bo o nich mowa, używają wyrafinowanych strategii by wniknąć do organizmu i zaprząc komórki gospodarza do pracy na własną korzyść. Działają szybko, sprytnie i efektywnie. Na szczęście coraz szybciej uczymy się jak z nimi walczyć przy pomocy ich własnej broni.

1 GRUDNIA 2018

Wykład pierwszy, godz. 12.00 (są wolne miejsca)
Angiogeneza – sprawa życia i śmierci, prof. dr hab. Alicja Józkowicz, Zakład Biotechnologii Medycznej 

Co za dużo to niezdrowo. A nawet bardzo niezdrowo. Nadmierne, niekontrolowane powstawanie naczyń krwionośnych ułatwia wzrost guzów nowotworowych i może prowadzić do utraty wzroku. Ale zbyt mało – to też niedobrze. Jeśli naczynia krwionośne nie powstają w zranionej lub niedotlenionej tkance, nie będzie ona mogła się zagoić ani funkcjonować prawidłowo. Tworzenie naczyń jest bardzo złożonym, ale już dość dobrze poznanym procesem, który naukowcy i lekarze potrafią coraz lepiej kontrolować. Zapraszamy na wykład poświęcony tym zagadnieniom. 

Wykład drugi, godz. 13.00 (są wolne miejsca)
Zabójcza chromatyna, czyli po co neutrofilom DNA, dr Marcin Zawrotniak, Zakład Biochemii Porównawczej i Bioanalityki

Neutrofile są komórkami układu odpornościowego odpowiedzialnymi za szybką reakcję organizmu na zakażenie patogenami. Mogą one skutecznie zwalczać intruzów, np. na drodze fagocytozy. Ale to nie o niej będzie mowa, lecz o stosunkowo niedawno poznanym  mechanizmie odpowiedzi na infekcje, który polega na wyrzuceniu przez neutrofile na zewnątrz komórki materiału DNA oraz czynników antybakteryjnych, w efekcie czego powstają Neutrofilowe Pułapki Zewnątrzkomórkowe (NET). Okazuje się, że chromatyna, identyfikowana do tej pory jako nośnik informacji genetycznej, może być wykorzystywana do unieruchamiania patogenów. Sieci NET zaangażowane są również w wiele procesów wewnątrz organizmu, np. uczestniczą w formowaniu skrzepów krwi.

Harmonogram warsztatów

W roku akademickim 2018/2019 warsztaty zostały zaplanowane na 20 października oraz 17 listopada. O określonej godzinie odbywać się będą równolegle trzy różniące się tematami zajęcia. Warsztaty zostaną przeprowadzone w dwóch turach: przed południem, w godzinach od 10.30 do 11.45 oraz po południu, w godzinach od 14.15 do 15.30. W zależności od tematu, maksymalna liczba uczestników w grupie wynosi 10 lub 20 osób.
 
Warsztaty przeznaczone są dla licealistów. Udział w zajęciach jest bezpłatny, jednak obowiązuje rezerwacja miejsc. Dodatkowo, niepełnoletni uczestnicy warsztatów muszą mieć przy sobie pisemną zgodę rodzica/opiekuna prawnego na udział w zajęciach, zaś wszyscy uczestnicy warsztatów zobowiązani są do podpisania oświadczenia, że zapoznali się z regulaminem uczestnictwa w zajęciach prowadzonych na WBBiB (Regulamin oraz wzór Oświadczenia i Zgody do pobrania TUTAJ).
 
20 PAŹDZIERNIKA 2018

Warsztaty nr 1, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (brak miejsc) 
Przeciwciała monoklonalne w oznaczaniu grup krwi, Zakład Biochemii Komórki

Jakie wyróżniamy grupy krwi ludzkiej? Dlaczego oznaczanie grup krwi u wszystkich dawców, biorców i kobiet ciężarnych ma fundamentalne znaczenie w serologii, transfuzjologii i zapobieganiu konfliktowi serologicznemu oraz chorobie hemolitycznej płodów i noworodków? Na czym polega aglutynacja krwinek czerwonych przez specyficzne przeciwciała i jak możemy to zjawisko wykorzystać do oznaczenia grupy krwi?

Warsztaty nr 2, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (5 wolnych miejsc)
Poszukiwanie białek w produktach spożywczych, Zakład Biochemii Porównawczej i 
Białka są nie tylko jednymi z podstawowych związków budulcowych, ale też odpowiadają za funkcjonowanie każdego żywego organizmu. To dzięki białkom możliwe jest działanie narządów zmysłu, oddychanie, trawienie, rozpoznawanie i zwalczanie infekcji czy też komunikacja między komórkami, tkankami, czy mikroorganizmami. Białka są polimerami, zbudowanymi z aminokwasów. Organizmy same produkują potrzebne im białka, jednak nie są w stanie wyprodukować wszystkich niezbędnych aminokwasów, dlatego konieczne jest dostarczenie ich wraz z pożywieniem (to tzw. aminokwasy egzogenne). Ilość białka w pożywieniu różni się w zależności od rodzaju żywności jak i stopnia jej przetworzenia. Podczas warsztatów zobaczycie, jak w prosty sposób, w warunkach laboratoryjnych oznaczyć ilość białka w wybranych produktach spożywczych a także, jak stopień przetworzenia produktu spożywczego wpływa na ilość zawartego w nim białka.

Warsztaty nr 3, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (9 wolnych miejsc)
Dwie twarze światła, Zakład Biofizyki

Korpuskularno-falowa natura światła przez wieki intrygowała fizyków. Dla wielu ludzi do tej pory wydaje się czymś trudnym do zrozumienia, że światło może być zarówno falą, jak i cząstką. W trakcie warsztatów postaramy się przybliżyć uczestnikom obie te twarze światła i pokazać, w jakich sytuacjach w codziennym życiu możemy je obserwować. 

17 LISTOPADA 2018

Warsztaty nr 4, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (brak miejsc)
Komórki układu immunologicznego, Zakład Immunologii

W trakcie warsztatów przedstawimy główne typy komórek układu odporności – naszych bohaterów w walce z drobnoustrojami. Wykonamy rozmaz krwi na szkiełku i barwienie umożliwiające identyfikację poszczególnych rodzajów tych komórek oraz pokażemy najstarszy z mechanizmów walki z mikroorganizmami – fagocytozę, czyli pochłonięcie wroga i jego strawienie.
 
Warsztaty nr 5, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (brak miejsc)  
Hodowla śluzowców, Zakład Biofizyki

Śluzowce, te najbardziej tajemnicze organizmy we Wszechświecie, nie tylko żyją obok nas, ale można je dość łatwo hodować. W trakcie warsztatów dowiemy się jak i po co to robić, na co zwracać uwagę, skąd wziąć materiał do założenia hodowli (inokulum). Dowiemy się, jak zbierać śluzowce, gdzie szukać o nich informacji na forach internetowych. Założymy także własne hodowle, które można będzie zabrać do domu lub do pracowni szkolnej.

Warsztaty nr 6, godz. 10.30 (brak miejsc) oraz 14.15 (brak miejsc)
Podstawy mikroskopii fluorescencyjnej i kontrastowo-fazowej i ich wykorzystanie w badaniach migracji komórek, Zakład Biologii Komórki

W czasie zajęć zapoznamy uczestników z zasadami działania mikroskopu fluorescencyjnego oraz kontrastowo-fazowego. Zaprezentujemy również metody służące do pomiarów i analizy ruchu komórek. Pokażemy komórki „w trakcie spaceru” oraz wewnątrzkomórkowe elementy odpowiedzialne za ruch, zmianę kształtu oraz transport.

Rezerwacja miejsc na wykłady i warsztaty

Rejestracja na wykłady i warsztaty zostanie uruchomiona 24 września 2018 r. Miejsca na warsztaty zwykle szybko się wyczerpują, w związku z tym warto szybko podejmować decyzję o udziale w zajęciach. Rejestracja na warsztaty nr 1, 2, 3 trwa do 16 października a na warsztaty nr 4, 5, 6 do 13 listopada. Rejestracja na wykłady odbywa się w trybie ciągłym (24 września-30 listopada 2018) od poniedziałku do piątku.

UWAGA! Ze względu na ograniczoną liczbę miejc, konkretny uczeń może wziąć udział tylko w jednych warsztatach w danym roku. Udział w wykładach nie jest limitowany. Nauczycieli, którzy zapisują uczniów na warsztaty prosimy by starali się dopasować tematykę zajęć do aktualnego poziomu wiedzy danej grupy. Ze względu na poziom zaawansowania pierwszoklasiści nie będą w stanie przyswoić wiadomości przekazywanych na warsztatach.

W celu rezerwacji miejsc na oba rodzaje zajęć należy wysłać e-mail pod adres: b.myśliwa-kurdziel@uj.edu.pl. Potwierdzenie rejestracji zostanie wysłane wyłącznie do osób zapisujących się na warsztaty.

Wszelkie wiadomości wysłane od piątku (godz. 14.00) do niedzieli zostaną odczytane dopiero w poniedziałek.

Osoby indywidualne w e-mailu powinny podać:

  • imię i nazwisko osoby dokonującej rezerwacji (dot. wykładów i warsztatów)
  • tytuł wykładu (ów) i/lub tytuł warsztatu
  • godzinę zajęć: 10.30 lub 14.15 (dot. warsztatów)
  • liczbę osób biorących udział w zajęciach (dot. wykładów i warsztatów),
  • numer telefonu kontaktowego – w przypadku braku miejsc w wybranej grupie, będzie nam łatwiej i szybciej zaproponować inną (dot. warsztatów).

Przykładowo:
Joanna Kowalska
Wykład: Życie jest formą istnienia białka; liczba osób – 1.
Wykład: Angiogeneza – sprawa życia lub śmierci; liczba osób – 1.
Warsztaty: Badanie własności białek; godzina 10.30; liczba osób – 1.
Nr telefonu: 555 444 333

Nauczyciele przyjeżdżający z uczniami powinni podać:

  • swoje imię i nazwisko (dot. wykładów i warsztatów)
  • pełną nazwę szkoły (dot. wykładów i warsztatów)
  • tytuł wykładu(ów) i/lub tytuł warsztatu(ów)
  • godzinę zajęć: 10.30 lub 14.15 (dot. warsztatów)
  • liczbę uczniów biorących udział w poszczególnych wydarzeniach (dot. wykładów i warsztatów),
  • telefon kontaktowy – w przypadku braku miejsc w wybranej grupie, będzie nam łatwiej i szybciej zaproponować inną (dot. wykładów i warsztatów).

Przykładowo:
Aleksandra Nowak
II L.O. im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie
Wykłady: Przeciwciała monoklonalne w biotechnologii i medycynie oraz Światło w służbie medycyny; liczba uczniów – 15.
Warsztaty: Przeciwciała monoklonalne w oznaczaniu grup krwi, godzina 14.15, liczba uczniów – 10 oraz Dwie twarze światła, godzina 14.15, liczba uczniów – 5.
Nr telefonu: 555 444 333

Odwołanie rezerwacji

Uprzejmie prosimy o jak najszybsze elektroniczne anulowanie rezerwacji, w przypadku, gdy nie będą Państwo mogli przybyć na warsztaty lub wykłady. Dzięki temu będziemy mieli możliwość zaproszenia do udziału w zajęciach osoby z listy rezerwowej.

  • e-mail (od poniedziałku do piątku): b.myśliwa-kurdziel@uj.edu.pl