Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Zakład Biologii Komórki

Strona www

http://www.zbk.wbbib.uj.edu.pl

Kierownik

prof. dr hab. Zbigniew Madeja, profesor zwyczajny
pokój: C120 (2.0.25), telefon: 12 664 61 42, e-mail: z.madeja@uj.edu.pl

Pracownicy

  • prof. dr hab. Jarosław Czyż, profesor nadzwyczajny, pokój: C123 (2.0.28), telefon: 12 664 61 46, e-mail: jarek.czyz@uj.edu.pl
  • dr hab. Ewa Zuba-Surma, profesor nadzwyczajny, pokój: C119A (2.0.24A), telefon: 12 664 61 80, e-mail: ewa.zuba-surma@uj.edu.pl
  • dr hab. Justyna Drukała, profesor nadzwyczajny, pokój: C124 (2.0.29), telefon: 12 664 61 45, e-mail: justyna.drukala@uj.edu.pl
  • dr hab. Marta Michalik, adiunkt, pokój: C118 (2.0.23), telefon: 12 664 61 44, e-mail: marta.michalik@uj.edu.pl
  • dr hab. Jolanta Sroka, adiunkt, pokój: C121 (2.0.26), telefon: 12 664 61 43, e-mail: jolanta.sroka@uj.edu.pl
  • dr Sylwia Bobis-Wozowicz, adiunkt, pokój: C119B (2.0.24B), telefon: 12 664 62 27, e-mail: sylwia.bobis@uj.edu.pl
  • dr Paweł Ferdek, adiunkt, pokój: C145 (2.0.33), telefon: 12 664 62 18, e-mail:  pawel.ferdek@uj.edu.pl
  • dr Monika Rak, adiunkt, pokój: C122 (2.0.27), telefon: 12 664 61 83, e-mail: monika.rak@uj.edu.pl
  • dr Damian Ryszawy, adiunkt, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47, e-mail: damian.ryszawy@uj.edu.pl
  • dr Katarzyna Piwowarczyk, asystent, pokój: C122 (2.0.27), telefon: 12 664 61 83, e-mail: katarzyna.szpak@uj.edu.pl
  • dr Milena Paw, asystent, pokój: C119B (2.0.24B), telefon: 12 664 62 27, e-mail: milena.paw@uj.edu.pl
  • dr Sławomir Lasota, samodzielny biolog, pokój: C119B (2.0.24B), telefon: 12 664 62 27, e-mail:slawomir.lasota@uj.edu.pl
  • dr Eliza Zimoląg, specjalista biolog, pokój: C129 (2.0.7), telefon: 12 664 61 88, e-mail: eliza.zimolag@uj.edu.pl
  • mgr Lidia Ciastoń, st. specjalista naukowo-techniczny, pokój: C137 (2.0.13), telefon: 12 664 61 40, e-mail: lidia.ciaston@uj.edu.pl
  • mgr Jadwiga Golda, st. specjalista naukowo-techniczny, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47, e-mail: jadwiga.golda@uj.edu.pl
  • mgr Anna Łabędź-Masłowska, samodzielny biolog, pokój: C122 (2.0.27), telefon: 12 664 61 83, e-mail: anna.labedz-maslowska@uj.edu.pl
  • mgr Marcin Piejko, samodzielny biolog, pokój: C129 (2.0.7), telefon: 12 664 6189, e-mail:  marcin.piejko@gmail.com
  • mgr inż. Maria Starostka-Wróbel, st. specjalista naukowo-techniczny, pokój: C137 (2.0.13), telefon: 12 664 61 40, e-mail: maria.starostka-wrobel@uj.edu.pl
  • mgr Dawid Wnuk, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47, e-mail: dawid.wnuk@uj.edu.pl

Doktoranci

  • mgr Marta Adamiak, pokój: C119B (2.0.24B), telefon: 12 664 62 27
  • mgr Jessica Catapano, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47
  • mgr Elżbieta Karnas, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47
  • mgr Katarzyna Kmiotek-Wasylewska, pokój: MCB 1/31
  • mgr Marcin Luty, pokój: C122 (2.0.27), telefon: 12 664 61 83
  • mgr Sylwia Noga, pokój: MCB 1/31
  • mgr Kinga Polańska, C122 (2.0.27), telefon: 12 66461 83
  • mgr Joanna Stalińska, pokój: MCB 1/33
  • mgr Dawid Wnuk, pokój: C125 (2.0.30), telefon: 12 664 61 47
  • mgr Tomasz Wróbel, pokój: C119B (2.0.24B), telefon: 12 664 62 27

Tematyka badań naukowych

  • Funkcja bezpośrednich oddziaływań komórka-komórka w regulacji aktywności migracyjnej komórek nowotworowych
  • Wpływ funkcji złącz szczelinowych i białek adhezyjnych na inwazyjność komórek nowotworowych
  • Rola reaktywnych form tlenu w regulacji aktywności migracyjnej i komunikacji międzykomórkowej przez złącza szczelinowe
  • Mechanizmy elektrotaksji
  • Mechanizmy przejścia epitelialno-mezenchymalnego (EMT)
  • Wykorzystanie metod elektrochemicznych w biologii komórki
  • Mechanizmy zmiany fenotypowej fibroblastów w miofibroblasty oraz jej udział w przebudowie ściany dróg oddechowych w astmie oskrzelowej
  • Mechanizmy procesu endocytozy
  • Wykorzystanie hodowli komórek skóry prowadzonych in vitro w praktyce klinicznej w leczeniu ran i w chirurgii plastycznej
  • Inżynieria tkankowa skóry – rekonstrukcja trójwymiarowych ekwiwalentów tkanki łącznej z wykorzystaniem mezenchymalnych komórek macierzystych
  • Optymalizacja populacji komórek macierzystych (KM) i progenitorowych dla zastosowań w kardiologii eksperymentalnej, w tym KM pluripotencjalnych VSELs oraz iPS, a także KM mezenchymalnych (MSCs) o różnym fenotypie antygenowym)
  • Zastosowania komórek macierzystych i progenitorowych w medycynie regeneracyjnej (http://www.stemcells-project.eu)
  • Komórki macierzyste nowotworowe, lekooporność nowotworów, terapie kombinowane
  • Optymalizacja wykorzystania wybranych populacji komórek macierzystych w kardiologii eksperymentalnej z uwzględnieniem populacji komórek pluripotencjalnych iPS, jak i komórek mezenchymalnych o zdefiniowanym profilu antygenowym (MSCs)
  • Optymalizacja metod identyfikacji oraz izolacji różnych populacji komórek macierzystych i progenitorowych dla celów medycyny regeneracyjnej
  • Udział mikropęcherzyków komórkowych pozyskiwanych z komórek macierzystych (natywnych i genetycznie zmodyfikowanych) w regeneracji tkanek
  • Optymalizacja złożonych biokompatybilnych rusztowań opartych o grafen oraz zdefiniowane populacje komórek macierzystych dla celów regeneracji tkanek
  • Opracowanie zoptymalizowanych metod leczenia uszkodzeń tkankowych w oparciu o innowacyjne kompozyty oraz mezenchymalne komórki macierzyste i ich pochodne u pacjentów z chorobami cywilizacyjnymi

Techniki badawcze oraz aparatura specjalistyczna

  • Inżynieria komórkowa i tkankowa
  • Bank komórek
  • Poklatkowa analiza migracji komórek, oznaczenia immunocytochemiczne, zastosowanie technik TIRF, FRET, FURA2, pomiary reaktywnych form tlenu, analiza komunikacji międzykomórkowej przez złącza szczelinowe itp. (automatyczne mikroskopy fluorescencyjne Leica DM-IRE i Leica DM6000)
  • Analiza ekspresji genów na poziomie mRNA i białka (RT-PCR  i Western Blot)
  • Real time PCR (CFX384 Real Time System, BioRad)
  • Sortowanie komórek (fluorescencyjny sorter komórkowy FACSAria III, Becton Dickinson)
  • Mikroskopia fluorescencyjna (mikroskop Olympus IX81 wyposażony w kolorową kamerę MicroPublisher 3.3 RTV)
  • Elektroporacja (Neon Electroporation System, Invitrogen)
  • Analiza stężenia oraz wielkości nanocząstek z wykorzystaniem techniki NTA (Nanosight NS300, Malvern)
  • Cytometria przepływowa (Guava EasyCyte, Merck)
  • Cytometria obrazowa ImageStream (ImageStreamX Mark II Imaging Flow Cytometer, Merck)

Projekty badawcze

  1. Sylwia Bobis-Wozowicz: Wpływ hipoksji na charakterystykę molekularną oraz potencjał biologiczny, w tym zdolność do regeneracji serca, pęcherzyków zewnątrzkomórkowych wydzielanych przez ludzkie indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste. (2017-2020). SONATA 12, NCN

  2. Katarzyna Kmiotek-Wasylewska: Prokardiomiogenne i proagiogenne właściwości mikropęcherzyków komórkowych pochodzących z ludzkich indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych wykazujących nadekspresję wybranych mikroRNA. (2018-2019). ETIUDA 6, NCN

  3. Katarzyna Kmiotek: Optymalizacja parametrów do oceny wydajności procesu kardiomiogenezy w ludzkich komórkach mezenchymalnych serca, poddanych różnicowaniu w obecności mikropęcherzyków z pluripotencjalnych komórek macierzystych. (2017-2019). PRELUDIUM 11, NCN.

  4. Ewa Zuba-Surma: Opracowanie zoptymalizowanych metod leczenia uszkodzeń tkankowych w oparciu o innowacyjne kompozyty oraz mezenchymalne komórki macierzyste i ich pochodne u pacjentów z chorobami cywilizacyjnymi. (2017-2020). STRATEGMED „Profilaktyka i leczenie chorób cywilizacyjnych”, NCBiR

  5. Jarosław Czyż: Wpływ fenofibratu na potencjał inwazyjny komórek raka prostaty modulowany przez chemioterapeutyki. (2016-2019). OPUS 9, NCN.

  6. Marta Michalik: Fenotypowe przejścia fibroblastów oskrzelowych w miofibroblasty – rola zróżnicowanej aktywacji szlaku TGF-beta/Smad w komórkach pochodzących od astmatyków i osób niechorujących na astmę oskrzelową – badania in vitro w modelu 2D, 3D i EMTU. (2016-2019). OPUS, NCN.

  7. Damian Ryszawy: Rola białek Snail-1 oraz Cx43 w regulacji inwazyjności komórek ludzkiego glejaka wielopostaciowego. (2016-2019). SONATA 10, NCN.

  8. Ewa Zuba-Surma: Optymalizacja złożonych biokompatybilnych rusztowań opartych o grafen oraz zdefiniowane populacje komórek macierzystych dla celów regeneracji tkanek. (2015-2019). SYMFONIA 3, NCN.

     

Najważniejsze publikacje

  1. Adamiak M, Cheng G, Bobis-Wozowicz S, Zhao L, Kedracka-Krok S, Samanta A, Karnas E, Xuan YT, Skupien-Rabian B, Chen X, Jankowska U, Girgis M, Sekula M, Davani A, Lasota S, Vincent RJ, Sarna M, Newell KL, Wang OL, Dudley N, Madeja Z, Dawn B, Zuba-Surma EK. Induced Pluripotent Stem Cell (iPSC)-Derived Extracellular Vesicles Are Safer and More Effective for Cardiac Repair Than iPSCs. Circ Res. 2018 Jan 19;122(2):296-309. Epub 2017 Nov 8.
  2. Piwowarczyk K, Kwiecień E, Sośniak J, Zimoląg E, Guzik E, Sroka J, Madeja Z, Czyż J. Fenofibrate Interferes with the Diapedesis of Lung Adenocarcinoma Cells through the Interference with Cx43/EGF-Dependent Intercellular Signaling. Cancers (Basel). 2018 Sep 28;10(10). doi: 10.3390/cancers10100363.
  3. Sroka J, Zimolag E, Lasota S, Korohoda W, Madeja Z. Electrotaxis: Cell Directional Movement in Electric Fields. Methods Mol Biol. 2018;1749:325-340. doi: 10.1007/978-1-4939-7701-7_23.
  4. Zimolag E, Borowczyk-Michalowska J, Kedracka-Krok S, Skupien-Rabian B, Karnas E, Lasota S, Sroka J, Drukala J, Madeja Z. Electric field as a potential directional cue in homing of bone marrow-derived mesenchymal stem cells to cutaneous wounds. Biochim Biophys Acta Mol Cell Res. 2017 Feb;1864(2):267-279. doi: 10.1016/j.bbamcr.2016.11.011. Epub 2016 Nov 15. PubMed PMID: 27864076.
  5. Rak M, Ochałek A, Bielecka E, Latasiewicz J, Gawarecka K, Sroka J, Czyż J,Piwowarczyk K, Masnyk M, Chmielewski M, Chojnacki T, Swiezewska E, Madeja Z.Efficient and non-toxic gene delivery by anionic lipoplexes based on polyprenyl ammonium salts and their effects on cell physiology. J Gene Med. 2016 Nov;18(11-12):331-342. doi: 10.1002/jgm.2930. PubMed PMID: 27706881.
  6. Michalik M, Wójcik-Pszczoła K, Paw M, Wnuk D, Koczurkiewicz P, Sanak M, Pękala E, Madeja Z. Fibroblast-to-myofibroblast transition in bronchial asthma. Review. Cell Mol Life Sci. 2018; 75:3943–3961. Doi: 10.1007/s00018-018-2899-4.
  7. Paw M, Wnuk D, Kądziołka D, Sęk A, Lasota S, Czyż J, Madeja Z, Michalik M. Fenofibrate Reduces the Asthma-Related Fibroblast-To-Myofibroblast Transition by TGF- β /Smad2/3 Signaling Attenuation and Connexin 43-Dependent Phenotype Destabilization. Int J Mol Sci. 2018 Aug 29;19(9):2571. pii: E2571. doi: 10.3390/ijms19092571.
  8. Borowczyk-Michalowska J., Zimolag E., Konieczny P., Chrapusta A., Madeja Z., Drukala J. (2017) Stage Specific Embryonic Antigen-4 (SSEA-4) as a distinguishing marker between eccrine and apocrine origin of ducts of sweat glands. J Invest Dermatol 137(11):2437-2440. doi: 10.1016/j.jid.2017.07.003.
  9. Borowczyk-Michalowska J., Zimolag E., Waligorska A., Dobrucki J., Madeja Z., Drukala J. Stage-specific embryonic antigen-4 as a novel marker of ductal cells of human eccrine sweat glands. Br J Dermatol. 2017; 176(6): 1541-1548. DOI: 10.1111/bjd.15154.
  10. Piwowarczyk K, Paw M, Ryszawy D, Rutkowska-Zapała M, Madeja Z, Siedlar M, Czyż J. Connexin43high prostate cancer cells induce endothelial connexin43 up-regulation through the activation of intercellular ERK1/2-dependent signaling axis. Eur J Cell Biol. 2017 Jun;96(4):337-346.
  11. Paw M, Borek I, Wnuk D, Ryszawy D, Piwowarczyk K, Kmiotek K, Wójcik-Pszczoła KA, Pierzchalska M, Madeja Z, Sanak M, Błyszczuk P, Michalik M, Czyż J. Connexin43 Controls the Myofibroblastic Differentiation of Bronchial Fibroblasts from Patients with Asthma. Am J Respir Cell Mol Biol. 2017 Jul;57(1):100-110.
  12. Sroka J, Krecioch I, Zimolag E, Lasota S, Rak M, Kedracka-Krok S, Borowicz P, Gajek M, Madeja Z. Lamellipodia and membrane blebs drive efficient electrotactic migration of rat Walker carcinosarcoma cells WC 256. PLoS One. 2016;11(2):e0149133.
  13. Sarna M, Wójcik K, Hermanowicz P, Wnuk D, Burda K, Sanak M, Czyż J, Michalik M. Undifferentiated bronchial fibroblasts derived from asthmatic patients display higher elastic modulus than their non-asthmatic counterparts. PlosOne. 2015
  14. Labedz-Maslowska A, Lipert B, Berdecka D, Kedracka-Krok S, Jankowska U, Kamycka E, Sekula M, Madeja Z, Dawn B, Jura J, Zuba-Surma EK. Monocyte chemoattractant protein-induced protein 1 (MCPIP1) enhances angiogenic and cardiomyogenic potential of murine bone marrow-derived mesenchymal stem cells. PLoS One. 2015;10(7):e0133746.
  15. Piwowarczyk K, Wybieralska E, Baran J, Borowczyk J, Rybak P, Kosińska M, Włodarczyk AJ, Michalik M, Siedlar M, Madeja Z, Dobrucki J, Reiss K, Czyż J. Fenofibrate enhances barrier function of endothelial continuum within the metastatic niche of prostate cancer cells. Expert Opin Ther Targets. 2015;19(2):163-76.  
  16. Bobis-Wozowicz S, Kmiotek K, Sekula M, Kedracka-Krok S, Kamycka E, Adamiak M, Jankowska U, Madetko-Talowska A, Sarna M, Bik-Multanowski M, Kolcz J, Boruczkowski D, Madeja Z, Dawn B, Zuba-Surma EK. Human induced pluripotent stem cell-derived microvesicles transmit RNAs and proteins to recipient mature heart cells Modulating cell fate and behavior. Stem Cells. 2015;33(9):2748-61.
  17. Kozdęba M, Borowczyk J, Zimoląg E, Wasylewski M, Dziga D, Madeja Z, Drukala J. Microcystin-LR affects properties of human epidermal skin cells crucial for regenerative processes. Toxicon. 2014;80:38-46.
  18. Ryszawy D, Sarna M, Rak M, Szpak K, Kędracka-Krok S, Michalik M, Siedlar M, Zuba-Surma E, Burda K, Korohoda W, Madeja Z, Czyż J. Functional links between Snail-1 and Cx43 account for the recruitment of Cx43-positive cells into the invasive front of prostate cancer. Carcinogenesis. 2014;35(9):1920-30.
  19. Sroka J, Antosik A, Czyz J, Nalvarte I, Olsson JM, Spyrou G, Madeja Z. Overexpression of thioredoxin reductase 1 inhibits migration of HEK-293 cells. Biol Cell. 2007;99(12):677-87.

Tematyka prac licencjackich i magisterskich

  • Oddziaływanie komórek nowotworowych z tkankami normalnymi: morfologia, ruchliwość i oddziaływanie komórka-komórka między komórkami nowotworowymi a komórkami prawidłowymi
  • Wpływ oddziaływań komórka-komórka na aktywność migracyjną komórek nowotworowych
  • Czynniki modyfikujące organizację cytoszkieletu komórek prawidłowych i nowotworowych
  • Galwanotaksja i chemotaksja różnych komórek
  • Mechanizmy endocytozy
  • Komunikacja międzykomórkowa przez złącza szczelinowe
  • Determinanty inwazyjności komórek nowotworowych
  • Metody elektrochemiczne w biologii komórki: separacja komórek, elektroperforacja i elektrofuzja
  • Wykorzystanie komórek ludzkich hodowanych in vitro w transplantologii
  • Bioaktywne mikrofragmenty pozyskane z komórek macierzystych iPS oraz MSCs jako narzędzie w regeneracji tkanek
  • Wpływ mikropęcherzyków z komórek macierzystych modyfikowanych genetycznie na potencjał angiogenny oraz kardiomiogenny komórek serca
  • Optymalizacja zastosowań innowacyjnych biokompatybilnych rusztowań oraz komórek macierzystych w regeneracji tkanek
  • Badania mechanizmów zmian fenotypowego przejścia  fibroblastów w miofibroblasty w warunkach fizjologicznych i patologicznych
  • Badania właściwości biologicznych nowo syntetyzowanych (na Wydziale Chemii UJ)  związków  o potencjalnym wykorzystaniu jako nośniki leków
  • Badania właściwości cytotoksycznych, cytostatycznych i anty-inwazyjnych saponin triterpenowych

Wymagania stawiane studentom

Zaliczenie kursów: Biologia Komórki, Praktikum z biologii komórki oraz znajomość języka angielskiego i podstawowych programów komputerowych.